گواهی عدم بارداری، یکی از مدارک اصلی طلاق میباشد که براساس آن گواهی و طبق قانون، دادگاه حکم عدم امکان سازش را صادر میکند. بر اساس ماده31 قانون حمایت از خانواده، “ارائه گواهی پزشک ذی صلاح در مورد وجود جنین یا عدم آن برای ثبت طلاق الزامی است، مگر آنکه زوجین بر وجود جنین اتفاق نظر داشته باشند.” بر طبق این قانون زوجین برای ثبت طلاق در دفترخانه رسمی و اخذ طلاق نامه در دفاتر رسمی طلاق مکلف هستند تا گواهی عدم بارداری رابه سردفتر ارائه دهند. ثبت طلاق بدون گواهی عدم بارداری تخلف محسوب می شود. براساس قانون سردفتر باید از ثبت طلاق، بدون اخذ گواهی عدم بارداری خودداری نماید، در غیراینصورت مرتکب تخلف شده است.
برای اخذ این مدرک ضرووری، برخی از واحدهای قضایی، زوجه را به آزمایشگاه موجود در همان واحد معرفی کرده و گواهی عدم بارداری دریافت میکند، در صورت نبود آزمایشگاه در آن مجتمع، زوجه به پزشکی قانونی یا دیگر آزمایشگاههای مورد تایید دادگاه خانواده، برای دریافت گواهی معرفی میشود. برای صدور صیغه طلاق وحتی طلاق توافقی، در دفترخانه رسمی به همراه داشتن گواهی عدم بارداری ضروریست.
سوالی که مطرح می شود این است که اگر زوجه باردار باشد امکان طلاق وجود ندارد؟ در پاسخ باید گفت که جواب آزمایش مبنی بر حامله بودن یا نبودن زوجه، در صدور رای طلاق دادگاه تاثیری ندارد. علت اصلی درخواست گواهی عدم بارداری، مشخص شدن تکلیف نسب طفل میباشد قبل از ثبت و اجرای صیغه طلاق، باید تکلیف فرزند، اصل و نسب او مشخص شود، حضانت آن را چه کسی میپذیرد، مبلغ و تاریخ پرداخت نفقه فرزند که برعهده پدر است، تعیین شود. همچنین عده طلاق در صورت بارداری زوجه تا وضع حمل زوجه می باشد. بعد از توافقات لازمه و دریافت این گواهی از پزشکی قانونی و صدور حکم عدم امکان سازش، زوجین حدود سه ماه فرصت دارند تا به دفتر ثبت ازدواج و طلاق مراجعه و طلاق خود را ثبت کنند.
نحوه گرفتن گواهی عدم بارداری
گواهی عدم بارداری در واقع همان آزمایش و تست خون برای حامله بودن زن است. برای دریافت گواهی عدم بارداری، اکثرا قضات دادگاهها به زوجه معرفینامهای برای یک آزمایشگاه قانونی صادر میکند. زوجه با مراجعه به آزمایشگاه قانونی و مورد تایید دادگاه خانواده، آزمایش تست بارداری میدهد و جواب آزمایش بارداری را، در صورت درخواست قاضی به دادگاه تحویل می دهد تا قاضی رای طلاق را صادر کند اما در بیشتر مواقع تحویل نامه به دادگاه لازم نیست فقط برای اجرای صیغه طلاق به سردفتر محضر تحویل داده می شود که بدون وجود این مدرک امکان ثبت طلاق در دفاتر رسمی وجود ندارد.
لازم به دکر است که بعضی از قضات معرفی نامه ای صادر نمیکنند و زوجه صاحب اختیار است تا گواهی عدم بارداری را از هر آزمایشگاه معتبری بگیرد و نیازی به معرفی نامه دادگاه و مراجعه به آزمایشگاه مجتمع قضایی نیست.
محل دریافت گواهی عدم بارداری
محل دریافت گواهی عدم بارداری کجاست؟ برای دریافت گواهی عدم بارداری به کجا باید مراجعه کرد؟ آیا دریافت گواهی عدم بارداری ضروری است؟ همانطور که میدانید برطبق ماده 31 قانون حمایت از خانواده زنان برای ثبت طلاق و حتی طلاق توافقی بایستی زوجه گواهی عدم بارداری به همراه داشته باشد. بدون این گواهی دفتر طلاق حاضر به ثبت طلاق توافقی نمیشود.
پس ممکن است زوجهها از محل دریافت این گواهی اطلاعی نداشته باشند. بعضی از دادگاههای خانواده، خودشان دارای آزمایشگاه میباشند که زوجه را برای گرفتن گواهی، به آنجا معرفی میکنند. گواهیهای عدم بارداری از آزمایشگاههای خارج از دادگاه را نمیپذیرند و تنها گواهی این آزمایشگاهها را تایید میکنند. اما بیشتر دادگاههای خانواده در تعیین محل دریافت گواهی عدم بارداری دخالتی ندارند و فقط به حرف زوجه در دادگاه اکتفا میکنند. ولی با این حال، زوجه باید برای دریافت گواهی عدم بارداری اقدام نماید. چرا که برای ثبت طلاق در دفتر ازدواج و طلاق این یک سند ضروری است و گرنه طلاق ثبت نخواهد شد.
پس می توان نتیجه گرفت که محل گرفتن گواهی عدم بارداری دو جا می باشد:
- آزمایشگاه موجود در مجتمع های قضایی دادگاه خانواده
- آزمایشگاه های مورد تایید قوه قضاییه
نکته: برای دریافت گواهی عدم بارداری نیازی به حضور در پزشکی قانونی نیست. مراجعه به پزشکی قانونی فقط برای اثبات باکره بودن زوجه لازم میباشد نه تست بارداری.
گواهی عدم بارداری در طلاق توافقی
براساس ماده 31 قانون حمایت از خانواده، ارائه گواهی پزشکی در مورد اینکه زوجه باردار است یا خیر برای ثبت هر نوع طلاقی ضروریست. حتی در طلاق توافقی که همه چیز به توافقنامه مابین زوجین در حضور وکیل طلاق توافقی بستگی دارد، نامه گواهی عدم بارداری، برای ثبت طلاق در دفاتر رسمی لازم است.
چرا که اگر زوجه باردار باشد باید تکلیف حضانت و نفقه فرزند بعد از طلاق توافقی نیز مشخص شود. البته در طلاق توافقی دوران بارداری تمام شرایط بستگی زیادی به توافقات بین زوجین دارد زیرا آنطور که از اسم آن مشخص است همه چیز به توافق بین طرفین می رسد و قاضی براساس این توافقات رای صادر میکند، یعنی پدر و مادر خود تصمیم میگیرند که حضانت فرزند تا چه سنی با مادر یا تا چه سنی با پدر باشد.
اصولا حضانت فرزند تا 7 سالگی با مادر بوده و بعد از آن خود فرزند بنا به شرایط سن تکلیف، تصمیم میگیرد که با چه کسی زندگی کند. که در فرزندان دختر از نه سالگی امکان این تصمیم گیری وجود دارد و در فرزندان پسر بعد از 15 سالگی.
دختران باکره یا زنان یائسه در طلاق توافقی نیازی به دریافت گواهی عدم بارداری ندارند چرا که زن باکره یا یائسه حامله نمیشود، اما سایر زنان برای ثبت طلاق، بایستی گواهی عدم بارداری از آزمایشگاههای مورد تایید مجتمع قضایی دریافت کنند و این نامه را به مسئول دفترخانه رسمی تحویل میدهند.
مدت اعتبار گواهی عدم بارداری تا چه زمانی است؟
مدت اعتبار گواهی عدم بارداری زوجه، سه ماه از تاریخ صدور گواهی میباشد. به این معنی که زوجین یا یکی از طرفین یا وکیل طرفین تا پایان مدت زمان تعیین شده در این گواهی، با مراجعه به دفتر ثبت ازدواج و طلاق، باید نسبت به ثبت طلاق توافقی اقدام کنند که در غیر این صورت و پس از گذشت سه ماه اگر هنوز طلاقشان به نتیجه نرسیده باشد، باید برای دریافت گواهی عدم بارداری زوجه مجدد مراجعه کنند.
برای صدور حکم طلاق، دریافت نامه عدم بارداری زوجه از پزشکی قانونی ضروری است چرا که دادگاه خانواده با استناد به گواهی عدم بارداری در طلاق توافقی حکم طلاق را صادر میکند. برخی از قضات برای صدور حکم فقط به سؤال از زوجه در جلسه رسیدگی اکتفا میکند و نیازی به ارائه این گواهی به دادگاه نیست، اما برای ثبت طلاق در دفاتر اسناد رسمی کشور وجود این مدرک از الزامات میباشد که اگر از مدت اعتبار گواهی عدم بارداری گذشته باشد حکم طلاق ثبت نخواهد شد و زوجه بایستی دوباره اقدام به دریافت گواهی نماید.
زوجه با در دست داشتن نامه دادگاه، برای تست بارداری به یکی از آزمایشگاههای مورد تایید دادگاه خانواده مراجعه میکند. سپس با انجام آزمایش خون وضعیت بارداری یا عدم بارداری زوجه مشخص میشود. بعد دریافت گواهی، زوجه 3ماه فرصت دارد آن را به همراه بقیه مدارک لازم برای طلاق یا طلاق توافقی، در صورت لزوم تقدیم قاضی کند و یا برای ثبت حکم طلاق در کنار مدارک دیگر به محضر ثبت طلاق ارائه دهد.
- درهنگام مراجعه به آزمایشگاه حتما یک قطعه عکس باید همراه زوجه باشد.
- در صورت باکره بودن زوجه و ارائه گواهی سلامت بکارت، دیگر نیازی به گواهی عدم بارداری نیست.
سوالات مرتبط با گواهی عدم بارداری:
- آیادریافت گواهی عدم بارداری در شهر غیر محل سکونت امکانپذیر است؟ اگر پرونده طلاق شما در یک شهر و محل سکونت فعلی شما در شهری دیگر است و شما به دنبال گرفتن گواهی عدم بارداری هستید، لزوما برای دریافت گواهی نیازی به حضور در آزمایشگاههای شهر محل سکونت یا شهر دادگاه شما نیست. زوجه هر شهری باشد میتواند از آزمایشگاههای مورد تایید دادگاه خانواده همان شهر گواهی مدنظر را دریافت کرد. قاضی دادگاه خانواده لزوما به دنبال باردار یا عدم بارداری زوجه میباشد و تا براساس آن حکم طلاق خود را صادر نماید.
- هزینه دریافت گواهی عدم بارداری چقدر است؟ هزینه اخذ این مدرک ضروری برای دادگاه خانواده حدود صد هزار تومان است. زوجه بعد از پرداخت هزینه در آزمایشگاه آزمایش خون برای بارداری می دهد و تکلیف حامله بودن یا نبودن زوجه در نامه ای ثبت میشود.
- در چه صورت نیازی به گواهی عدم بارداری نیست؟ در طی مراحل طلاق، اگر زوجه دوشیزه یا یائسه باشد، از آنجایی که دوشیزه یا یائسه نمیتواند باردار شود، پس نیازی به ارائه این نامه نیست. اما زوجه باکره بایستی نامه سلامت بکارت خود را از پزشک قانونی دریافت و ضمیمه مدارک کند.
- تفاوت گواهی عدم بارداری و گواهی سلامت بکارت: گواهی عدم بارداری و گواهی سلامت بکارت که هر دو توسط پزشک قانونی مورد بررسی قرار میگردند، با یکدیگر متفاوت میباشند. گواهی عدم بارداری شرط مهم و ضروری جهت ثبت طلاق میباشد. ولی گواهی سلامت بکارت برای گرفتن طلاق ضروری نیست و با درخواست زوجه از دادگاه و معرفی ایشان به پزشک قانونی معتمد جهت تست سلامت بکارت صادر میشود. این گواهی طبق قانون جدید برای زوجین مفید میباشد، چرا که با ارائه گواهی سلامت بکارت، نام همسر از شناسنامه ی هردو زوجین، حذف میگردد.
آیا بارداری در نتیجه طلاق توافقی اثری دارد؟
باردار بودن یا نبودن زوجه مانعی برای ثبت طلاق نیست بیشتر مردم فکر میکنند که اگر زوجه باردار باشد نمیتواند طلاق بگیرد. این تصور کاملا اشتباه است. موقع طلاق، وضعیت بارداری زوجه بخاطر حقوق مالی و غیرمالی طفل مشخص میشود و بارداری یا عدم بارداری زوجه مانع صدور رای طلاق از سوی دادگاه نمیباشد. بعد از طلاق، تمام مخارج مربوط به درمان زن در دوران بارداری و موقع زایمان نیز با زوج است.
نکته: مدت عده زن باردار کمی با بقیه متفاوت بوده و بعد از طلاق، عده او تا زمان وضع حمل میباشد.
کلام آخر
در صورت باکره بودن زوجه و تایید بکارت او توسط پزشکی قانونی، دیگر نیازی به گرفتن گواهی عدم بارداری نیست. اما زوجه باکره حتما بایستی گواهی سلامت بکارت خود را از پزشکی قانونی مورد تایید دادگاه خانواده بگیرد و آنرا ضمیمه پرونده کند. همچین با داشتن سن بالای 50سال زوجه (یائسه بودن زوجه)، از آنجایی که زوجه در این سن، دیگر عادت ماهانه نمیشود و امکان بارداری این افراد صفر است، پس نیازی به دریافت گواهی برای این نوع پروندهها نیست ولی باید مدارکی مبنی بر یائسگی زن به دادگاه ارائه شود تا دادگاه به این نتیجه برسد که امکان بارداری زن وجود ندارد.. بجز اینموارد و مطابق با قانون حمایت خانواده، دفاتر ثبت طلاق در صورت دریافت گواهی عدم بارداری صیغه طلاق را جاری میکنند در غیر اینصورت امکان ثبت طلاق وجود ندارد.
ببخشید میخواستم بدونم در طلاق توافقی گواهی عدم بارداری برای صدور رای طلاق لازم هست یا برای ثبت طلاق در دفترخانه؟چون در مقاله خوندم که اعتبار گواهی عدم بارداری سه ماه هست.اگر طلاق توافقی بیشتر از 3 ماه طول بکشد بدیهی است این گواهی دیگر اعتبار ندارد.
ممنون
سلام.گواهی عدم بارداری برای صدور گواهی عدم امکان سازش توسط دادگاه لازم نمیباشد و صرف اظهار زوجه مبنی بر عدم حمل کفایت میکند اما جهت ثبت واقعه طلاق در دفاتر طلاق ارائه ی گواهی عدم بارداری معتبر ضروری می باشد.
سوالی داشتم، مدت اعتبار گواهی عدم بارداری دقیقا از چه زمانی است؟ یعنی از روز صدور رای طلاق است یا از وقتی که تست بارداری دادیم؟ از هر آزمایشگاهی میتونیم تست بارداری یا همان گواهی عدم بارداری بگیریم یا حتما باید به پزشکی قانونی مراجعه کنیم؟ ممنون از سایتتون
سلام خب اگر اینجوری باشه رای عدم سازش هم صادر شده باشه و ابلاغ شده باشه اما زوجه نامه عدم بارداری رو نگیره برای اذیت کردن زوج یا باج خواهی اونوقت تکلیف چیه؟؟